Sussex Tavuğu

Genel Tanım

Sussex tavuğu, İngiltere'nin Sussex bölgesinde 19. yüzyılda geliştirilmiştir. Ancak bu ırkın kökleri Roma dönemine kadar uzanır - Roma İmparatorluğu zamanında İngiltere'de yetiştirilen tavukların torunlarıdır.

Sussex tavukları, çift yönlü kullanım (et + yumurta) için mükemmel bir dengey sahiptir. İyi yumurta verimi ve iyi et kalitesi kombinasyonu sayesinde dünya çapında popüler bir ırk haline gelmiştir.

En yaygın çeşidi "Light Sussex" olarak bilinen açık renkli versiyondur. Beyaz tüyler, siyah boyun ve kuyruk tüyleri ile kolayca tanınır. Ayrıca Red Sussex, Speckled Sussex ve Buff Sussex gibi renk çeşitleri de mevcuttur.

Fiziksel Özellikler

• Vücut Yapısı: Geniş, derin göğüslü, güçlü kemik yapısı
• En Popüler Renk: Light Sussex (beyaz-siyah)
• Taç: Tek düz tarak, parlak kırmızı
• Kulak Memesi: Kırmızı
• Bacaklar: Beyaz renkli, orta uzunlukta
• Karakter: Sakin, meraklı, insana alışkın

Performans Özellikleri

Özellik	Değer
Yıllık yumurta verimi	200-250 adet
Yumurta rengi	Açık kahverengi-krem
Yumurta ağırlığı	55-60 gr
Yumurtlama başlangıcı	20-24. hafta
Horoz canlı ağırlığı	3.5-4.0 kg
Tavuk canlı ağırlığı	2.5-3.0 kg
Kuluçka içgüdüsü	Orta (bazı dişilerde güçlü)
Soğuğa dayanıklılık	Yüksek

Sussex Renk Çeşitleri

1. Light Sussex (En Popüler):

• Beyaz vücut tüyleri
• Siyah boyun ve kuyruk tüyleri
• Kanat uçlarında siyah çizgiler
• Çok şık ve gösterişli görünüm

2. Speckled Sussex:

• Kızıl-kahverengi zemin rengi
• Beyaz benekli desenler
• Her tüy değişiminde benekler artar
• Yaşlandıkça daha güzel görünür

3. Red Sussex:

• Koyu kızıl-kestane rengi
• Siyah boyun ve kuyruk tüyleri
• Zengin, sıcak renk tonu

4. Buff Sussex:

• Altın sarısı-buff rengi
• Light Sussex deseni ile aynı
• Yumuşak, pastel görünüm

Diğer Çeşitler: Silver Sussex, Coronation Sussex, Brown Sussex

Karakter ve Davranış

• Sakin ve Uysal: Çok arkadaş canlısı, kolay yönetilir
• Meraklı: Çevrelerini araştırmayı sever
• İnsanlarla İletişim: İnsan temasını sever, evcilleştirilmeye uygun
• Serbest Gezme: Bahçede dolaşmayı, böcek ve ot aramayı sever
• Sosyal: Diğer tavuklarla ve hayvanlarla iyi geçinir
• Kuluçka: Bazı dişiler iyi kuluçka tavuğu olabilir
• Adaptasyon: Farklı iklim ve yetiştirme sistemlerine uyumlu

Besleme Önerileri

Civciv Dönemi (0-8 hafta):

• Starter yem: %20-22 ham protein
• Temiz su sürekli mevcut olmalı
• İlk 3-5 gün sıcaklık 32-34°C olmalı

Genç Tavuk (8-20 hafta):

• Büyütme yemi: %16-18 ham protein
• Kemik gelişimi için kalsiyum desteği
• Serbest gezme alanı sağlanmalı
• Yeşil yem takviyesi yapılabilir

Yetişkin Tavuk (20+ hafta):

• Yumurtacı yemi: %16-17 ham protein
• Kalsiyum kaynağı (istiridye kabuğu, kabuk kırıkları)
• Yeşil yem, sebze artıkları
• Temiz su sürekli mevcut

Barındırma Koşulları

Kümes Gereksinimleri:

• Tavuk başına 0.3-0.4 m² iç alan
• İyi havalandırma, taslak yok
• Tünek: Tavuk başına 25-30 cm
• 4-5 tavuk başına 1 yuva
• Kuru, temiz altlık

Dış Alan (Serbest Gezme):

• Tavuk başına 8-10 m² açık alan ideal
• Gölgelik alanlar oluşturulmalı
• Çit yüksekliği: 1.5 m (düşük uçma kabiliyeti)
• Ot, böcek ve kum banyosu imkanı

Sussex Tavuğunun Tarihi

Sussex tavuğu İngiltere'nin en eski yerli tavuk ırklarından biridir. Roma İmparatorluğu döneminde (MS 43-410) Britanya'da yetiştirilen tavukların torunları olduğu düşünülmektedir.

Resmi olarak 1903 yılında standartlaştırılan Sussex, Kraliyet Tarımsal Fuarı'nda büyük ilgi gördü ve hızla popülerlik kazandı. 20. yüzyılın başlarında İngiltere'nin en yaygın çift yönlü tavuk ırkı haline geldi.

1. ve 2. Dünya Savaşı sırasında İngiltere'de et ve yumurta ihtiyacını karşılamada önemli rol oynadı. Günümüzde dünya çapında serbest yetiştirme ve organik tavukçulukta yaygın olarak kullanılmaktadır.